Browsing Category

Dampig Balita

KAADLAWAN SANG ILONGGO NGA BAGANIHAN, GINKOMEMORAR SA SYUDAD SANG ILOILO

SYUDAD SANG ILOILO – Ginpangunahan ni Mayor Jerry Trenas ang programa sa pagkomemorar sang ika-164 nga kaadlawan sang Ilonggo nga baganihan nga si Graciano Lopez Jaena. Ginbun-ag si Graciano sadtong Disyembre 18, 1856 sa Brgy. Fajardo, Jaro, Iloilo City.

Kilala si Lopez Jaena bilang manunulat kag propagandista sa panahon sang pagpanakop sang Espanya sa Pilipinas. Dako ang nangin papel sang Ilonggo nga baganihan sa rebolusyon bangod sang iya mga sinulatan nga nagbulig paibwal sang kagustuhan sang mga Pilipino nga mahilway sa Espanya.

Isa sa mga popolar nga sinulatan ni Lopez Jaena amo ang “La Solidaridad”, isa ka dyaryo nga signipikante ang papel sa propaganda movement kag nagbulig tulod sang 1896 Philippine Revolution.

Bilang kabahin sang selebrasyon sang ciudad, ginhiwat ang ground breaking ceremony sang Graciano Lopez Jaena Shrine nga magaserbi man bilang pampubliko nga library nga mangin bukas 24 oras.

Suno kay Mayor Trenas, magabukas man sila sang library sa iban pa nga distrito sa bug-os nga ciudad nga magabulig preparar sa mga kabataan sa ila pagserbisyo sa pungsod sa palaabuton.

Dugang pa sang alkalde, paagi sa sini nga inisyatiba, makita kag matun-an sang mga nagasunod nga henerasyon nga madamo sang mga maisog nga Ilonggo nga nagsakripisyo sang ila kabuhi agod mahilway ang pungsod./PT

PAGBUHI SANG ANTI-SUBVERSION LAW, TUMAN KA PELIGROSO

ILOILO – Nag-paandam ang pila ka mga grupo sa katalagman nga possible tugahon sang liwat nga pagbuhi sang Anti-Subversion Law.

Ini matapos ginfile sang pro-Duterte kag peke nga partylist nga Duterte Youth ang isa ka hagna nga nagatuyo nga buhion ang Anti-Subversion Law.

Suno sa Anakbayan, ang ini nga ginaduso nga hagna ang maga-legalisa sang pag-aresto base lamang sa mga pagsuspetsa kag mga kutso-kutso.

Suno kay Anakbayan Secretary General Vinz Simon, nakahibalo ang administrasyong Duterte kag mga supporter sini nga wala sang basehan ang ila nga mga akusasyon batuk sa mga legal kag lehitimo nga organisasyon sang pumuluyo gani tuyo nila nga i-legalisa ang red-tagging, harassment, pag-aresto kag pagpamatay sang mga aktibista paagi sa sini nga hagna.

Suno naman sa Bayan Muna Partylist Representative Ferdinand Gaite, matapos sang kapaslawan sang administrasyong Duterte sa inquiry sang senado tuhoy sa red-tagging, desperado si Duterte kag ang Duterte Youth nga malehitimisa ang red-tagging kag terroris- labeling activities rason ngaa gusto nila buhion ang patay na nga layi.

Dugang pa ni Gaite, daku ini nga pamahug kag upang sa demokrasya ilabi pa subong nga kung sin-o-sin-o na lang ang ginabansagan sang administrasyong Duterte nga mga kaaway sang estado.

Para naman sa Bagong Alyansang Makabayan, kaangay sang pagpasar sang Anti-Terror Law, ang pagbuhi liwat sang Anti-Subversion Law, amo ang pagbusal sa baba sang mga kritiko ni Duterte.

Dugang pa nila, nagsala liwat ang administrasyong Duterte sa iya sini nga panan-awan nga mapapas sini ang pag-alsa kag pagbato sang pumuluyo paagi sa pagbuhi sang anti-subversion law. Sa maragtas sang aton katilingban, nagadamo, nagalapad kag nagabaskog ang kahublagan sang pumuluyo tuga sang kontra-pumuluyo nga mga polisiya kag patakaran sang gobyerno kaangay na lamang sa panahon ni Marcos tubtob subong.

Suno kay Bryan Bosque sang BAYAN-Panay, indi mga terorista ang tuyo papason ni Duterte kundi mga aktibista, miyembro sang oposisyon, kag mga kritiko nga nagapanawagan sang pagbag-o kag paglubad sang pundamental nga problema sang sosyodad.

Liwat nga gin-athag ni Bosque nga indi malubad sang estado ang mga problema nga ini gamit ang dahas kundi ang pagbalik sa estoryahanay pangkalinungan, paghilway sa mga political detainees kag pagrespeto sa tawhanon nga kinamatarung sang pumuluyo./PT

IMPEACHMENT COMPLAINT BATUK KAY JUSTICE LEONEN, ISA KA KLARO NGA LIHOK NI MARCOS

ILOILO – Nagpasaka sang impeachment complaint sa House of Representatives si Edwin Cordevilla, secretary general sang Filipino League of Advocates for Good Governance, batuk kay Associate Justice Marvic Leonen sadtong Disyembre 7.

Suno sa tag-reklamo, wala nakapasa si Leonen sang iya Statement of Assets, Liabilities and Networth (SALN) samtang nagatudlo ini sang abogasya sa University of the Philippines. Dugang pa ni Cordevilla, nagbayolar si Leonen sang Konstitusyon bangud sang kapalpakan sini sa pagresolba sang indi magnubo sa 37 ka mga kaso sa sulod sang 24 ka bulan nga gintalana sang Konstitusyon.

Ginarepresenta si Cordevilla ni Atty. Lary Gadon, nga amo man ang nagpasaka sang impeachment complaint batuk kay Chief Justice Maria Lourdes Sereno sadtong tuig 2017 (dos mil disi siete). Ang nasambit nga reklamo batuk kay Leonen ang gin-indorso man ni Ilocos Norte 2nd District Representative Angelo Marcos-Barba nga paka-isa naman ni Bongbong Marcos.

Sang damlag lang ginbalibaran sang Presidential Electoral Tribunal (PET) ang petisyon ni Marcos nga pahalinon si Leonen sa kaso sang electoral protest nga ginpasaka sini batuk sa nagda-og nga Bise Presidente nga si Leni Robredo. Si Leonen amo ang Justice-in-charge sa nasambit nga electoral protest.

Suno sa Bagong Alyansang Makabayan (BAYAN), ang impeachment complaint nga ginpasaka batuk kay Leonen, isa ka kalkulado nga lihok ni Marcos para mapilitan ini nga maghalin ukon maghimo sang tikang pabor sa electoral protest batuk kay Robredo.

Apesar sini, nagabaha naman ang suporta para kay Leonen halin sa mga kaupod sini nga abogado. Suno sa ginpagwa nga pahayag sang FEU Institute of Law, nagapati kag sigurado sila nga si Leonen isa ka halangdon, maalam, responsable, kag indi korap nga mahistrado sang Korte Suprema. Nagpagwa man sang ila suporta ang masobra 200 ka mga abugado kag manunudlo sang abogasya halin sa bug-os nga Pilipinas, kag nanawagan ang mga ini nga ibasura ang nasambit nga reklamo bangud wala ini sang basehan.

Suno naman sa presidente sang National Union of People’s Lawyers nga si Edre Olalia, sa sini nga kahimtangan, kinahanglan naton sang oposisyon kag may kina-alam nga independiente sa aton hudikatura, nga amo naman ang pilit ginapahalin sang mga “masabad” nga tag-reklamo.

Ginpa-iway sang House of Representatives ang pagtalakay sang impeachment complaint batuk kay Leonen bangud sang kawad-on sang oras. Sang nagligad nga semana, nagpahayag si Deputy Speaker Rufus Rodriguez, ang vice chairman sang justice committee, nga wala pa sila sang oras para istoryahan ang nasambit nga reklamo bangud may mas importante pa sila nga paga-istoryahan antes magtakop ang sesyon sini nga tuig. Maga-balik ang sesyon sa sunod nga tuig, Enero 202./PT

PAG-ABSWELTO SA PISTON LIDER, KADALAG-AN SA MGA DRAYBER KAG MAGAGMAY NGA OPEREYTORS

ILOILO – Gin-abswelto sang Metropolitan Trial Court sang Quezon City Branch 43 ang kaso nga paglapas sang Public Service Act batuk sa anay presidente sang Pinagkaisang Samahan ng Tsuper at Opereytor Nationwide ukon PISTON nga si George San Mateo sadtong Disyembre 7.

Si San Mateo ginpasakaan sang kaso sang Land Transportation Franchising and Regulatory Board ukon LTFRB angut sa pagpamuno sini sa ginhiwat nga pungsodnon nga transport strike sadtong tuig 2017. Ang nasambit nga strike ginlunsar sang mga drayber kag opereytors para pamatukan ang modernization program kag jeepney phaseout sang gobyerno.

Suno sa pahayag ni San Mateo, ang pagbasura sang iya kaso isa ka dako nga kadalag-an sa kinamatarung sang mga PUV drivers, magagmay nga opereytors, kag sang bilog nga pumuluyo nga nagahugpong kag militante nga nagalunsar sang mga protesta para ipanawagan ang ila lehitimo nga mga demanda.

Suno sa PISTON, libo-libo nga mga PUV drivers kag opereytors ang maapektuhan kung bug-os na nga mapatuman ang jeepney phaseout bangud sang tama kamahal nga presyo sang mga modernized jeepneys.

“Padayon sa gihapon kita nga magabato!” Ini ang hambal ni San Mateo sa tunga sang red-tagging sa mga miyembro sang PISTON. Nagpahayag man si San Mateo nga magapadayon ini sa paghulag kontra sa jeepney phaseout kag para suportahan ang paghimakas sang nagkalain-lain nga sektor.

Matandaan man nga sadtong Nobyembre 26, naghiwat sang protesta ang PISTON sa opisina sang LTFRB para ipanawagan ang Php 6,500 nga ayuda para sa mga draybers kag magagmay nga opereytors. Ang ini nga ayuda nakabutang sa Bayanihan to Recover as One Act ukon Bayanihan II./PT

ILIGAL NGA PAG-ARESTO SA BATA SANG ANAY NDFP CONSULTANT, MABASKOG NGA GINAKUNDENA

ILOILO – Mabaskog nga ginakundena sang Karapatan Alliance Philippines ang iligal nga pag-aresto sa 32 anyos nga si Amanda Echanis, isa ka organisador sang Amihan, organisasyon sang kababainhan nga mangunguma.

Iligal nga ginsulod sang mga katapo sang Philippine National Police (PNP), Criminal Investigation and Detention Group (CIDG), kag Armed Forces of the Philippines (AFP) ang puluy-an ni Amanda sa Brgy. Carupian, Baggao, Cagayan kaagahon sang Disyembre 2.

Ginpasakaan si Echanis sang pato-pato nga kaso nga illegal possession of firearms, ammunitions, and explosives.

Upod ni Amanda ang iya isa ka bulan nga lapsag sang siya gindakop. Si Amanda ang bata sang anay National Democratic Front of the Philippines (NDFP) Consultant kag Anakpawis Chairperson nga si Randall “Ka Randy” Echanis nga gintortyur antes ginpatay sang mga ginapatihan ahente sang estado, apat ka bulan palang ang nagligad.

Nagpanawagan ang pamilya kag mga organisasyon nga ginapasakupan ni Amanda nga hilwayon siya kag ang iya anak sa mas madali nga panahon bilang tawhanon nga pagtratar sa mag-iloy.

Nagapati man ang mga abugado, abyan kag tagasuporta ni Amanda nga gin-tanom ang mga “ebidensya” nga ginpresentar sang mga ahente sang estado.

Suno sa Karapatan Cagayan Valley, madugay na nga ulubrahon sang mga suldado kag pulis ang pagtanom sang mga ebidensya agod pahipuson kag iligal nga arestohon ang mga nagapanawagan sang pagbag-o sa sosyudad.

Dugang sang National Network of Agrarian Reform Advocates – Youth (NNARA Youth), imbes nga sabton ni Duterte ang mga letihimo nga panawagan kag demokratiko nga interes sang pumuluyo kaangay sang kawad-on sang lupa sa mga mangunguma, kakulangon sang ayuda kag solusyong medical ilabi na sa panahon sang pandemya kag kalamidad, kag ang nagalala nga krisis sa ekonomiya sang pungsod, mas ginahatagan pa sini prayoridad ang pagpahipos sa mga indibidwal nga wala sang pagpangduha-duha nga nagabuyagyag sang kakulangan sang gobyerno para lang maproteheran ang iya makakaugalingon nga mga interes.

Sa katapusan, ginahangkat sang Amihan ang pinakamalapad nga kubay sang pumuluyo nga mag-upod sa panawagan nga hilwayon si Amanda, ang iya lapsag kag tanan nga political prisoners. Dugang sang grupo, ginapangatubang naton subong ang rurok sang imoralidad kag indi makatawo nga pagtrato sang gobyerno sa pumuluyo gani mas nagakadapat nga pamatukan ang ini nga pasista nga rehimen./PT

WALA BASEHAN NGA RED-TAGGING SA ALTERMIDYA NETWORK, GINPAKAMALAUT

SYUDAD SANG ILOILO – Mabaskog nga ginpakamalaut sang Altermidya Network ang wala basehan kag iresponsable nga pagpangredtag sang National Task Force to End Local Communist Armed Conflict ukon NTF-ELCAC sang tinalikdan nga Senate hearing sang Disyembre 1.

Sa pahayag sang Altermidya Network, labi nga nagdata ang wala basehan nga red-tagging sa mga katapo sini sining tinalikdan nga bulan bangud sang maukod nga pagbalita sang Altermidya sa nagkalain-lain nga isyu sang pumuluyo halin sa atake sa kapalibutan, pagpanglapas sa tawhanon nga kinamatarung, korapsyon, sitwasyon sang mangunguma kag mamumugon, kag madamo pa.

Resulta sang sini nga pagbalita ang wala-untat nga atake sang estado sa kubay sang mga katapuan sini sa lain-lain nga porma – may death threats, cyberattacks, harassment, physical assault, pagkapreso, kag plano nga pagpamatay.

Nagpahayag man sang ila suporta sa Altermidya ang National Union of Journalists in the Philippines ukon NUJP.

Suno sa grupo sang mga journalists kag media practitioners, daku ang papel sang Altermidya kapin pa sa pagbalita sang mga indi mabatian ukon ginabalewala nga tingog sang pumuluyo agud mapalayad sa nasyunal nga diskurso kag ini nagapabaskog sang demokrasya sa aton kag nagahatag sang mas nagakaigo nga duag ukon laragway sang matuod-tuod nga kahimtangan sang aton pumuluyo.

Dugang sang NUJP, indi dapat pagpasugtan ang ini nga kalakaran kag dapat ipakita sang midya sa Pilipinas kag sang bilog nga pumuluyo nga padayon sini iduso nga mangin hilway kag indi magpadaog-daog.

Ginatun-an subong sang Altermidya ang pagpasaka sang kaso legal batuk sa malisyoso nga patu-patu sang NTF-ELCAC sa iya mga miyembro samtang padayon sini gihapon nga iduso ang husto, responsable kag matuod nga pagbalita.

Ang Dampig Katarungan, Panay Today kag Panaysayon sa Panay ang kabahin sang Altermidya Network kag kabahin sa ginaredtag sang mga ahente sang estado lakip na ang mga miyembro sini./PT

SA PIHAK SANG INTIMIDASYON KAG RED-TAGGING, PAGSAULOD SANG KAADLAWAN NI BONIFACIO, NANGIN MADINALAG-ON!

SYUDAD SANG ILOILO – Madinalag-on nga natigayon sang mga progresibo nga grupo ang nagkalain-lain nga protesta kag aktibidad kadungan sang pagdumdom sang ika-157 nga kaadlawan sang rebolusyonaryo nga baganihan nga si Gat Andres Bonifacio.

Ginatos tubtob linibo ka mga pumuluyo ang nagtipon sa mga sentrong siyudad sa bilog nga pungsod kabahin na ang National Capital Region, Cebu, Panay, Negros kag iban pa.

Sa siyudad sang Iloilo nagtipon ang mga katapo sang Kalipunan ng Damayang Mahihirap (KADAMAY)-Panay sa Brgy. Bitoon, Jaro, Iloilo City kag nagsab-it sang mga streamers nga nagapamatuk sang demolisyon. Ang iban naman nga miyembro sang KADAMAY halin sa iban nga kabaranggayan sa siyudad ang naghiwat man sang mga pagtililipon bitbit ang panawagan aang hustisya para kay anay Bayan Muna Iloilo City Coordinator Jory Porquia kadunga sang ika-pito ka bulang nga pagpatay sa iya apang tubtob subong, wala gihapon sang hustisya kag update bahin sa pagpatay sa iya.

Naghiwat naman sang protesta sa Kalibo kag sa Roxas City ang BAYAN Aklan kag BAYAN Capiz sa diin ila ginpasidunggan si Bonifacio kag ginpamakamalaut ang nagapadayon nga harassment sang gobyerno sa iya nga mga kritiko.

Naglunsad naman sang diskusyon tuhoy sa sosyo-ekonomiko kag politikal nga kahimtangan sang pungsod ang mga pamatan-on sa pagpanguna sang Anakbayan Panay.

Sa pihak nga bahin, mabaskug nga ginpakamalaut sang BAYAN Panay ang presensya sang kapulisan sa mga masami ginahiwatan sang protesta. Temprano pa nga ginposisyunan sang kapulisan sang ila truck kag mobile patrols ang mga lugar sang Bonifacio Shrine sa Tanza, Plazoleta Gay, kag Iloilo Provincial Capitol nga may tinutuyo nga punggan ang mga protesta.

Ang ginhimo sang PNP suno sa Bayan isa ka paglapastangan kag pagtraidor sa imahe ni Bonifacio nga nagpakigbato sang kahilwayan kag demokrasya sang pungsod.

Sumatotal, nangin madinalag-on ang mga protesta suno sa Bayan Panay. Ila man nga gindayaw ang mga pumuluyo nga nagpursige sa paghulag apesar sang mga pamahug. Ginhangkat naman nila ang nga pumuluyo nga buhion ang paghugpong agud maduso ang matuod nga kahilwayan kag demokrasya.

Nanawagan man sila nga mag-upod sa masunod nila nga paghulag sa palaabuton nga International Human Rights Day sa Disyembre 10./PT

MANGUNGUMA, PILIT GINAPAHALIN SANG LUMINA HOMES SA ILA DUTA SA BANWA SANG SAN MIGUEL

ILOILO – Nagakabalaka subong sang ila kahubi ang pamilya Saul matapos gindeployan sang armado nga mga gwardiya sang Lumina Homes ang ila lugar kag pilit sila ginapahalin sa ila lupa.

Suno kay Juanito Saul, tuig 1976 sang ginhatag sa iya amay nga si Tay Melecio Saul ang 3.6 ektaryas nga lupa paagi sa Presidential Decree 27. Apang temprano pa nagtaliwan si Tay Melecio kag iya tiayon. Nagburulagay ang mga mag-ulutod kag ang mga kaparyentehan na nila ang nagtalauma sang duta.

Sini nga tuig, ginpadayon uma sang kabataan ni Tay Melecio ang ila duta matapos makuha man ang papeles sa DAR nga nagapabilin sa ila ang duta.

Apang wala ini nagustuhan sang Lumina Homes nga nagpatindog na sang model home, gym, dalan kag bubon nga ginakuhaan sang sorsa sang tubig para sa mga balay sang subdivision.

Subong, pilit ginapahalin sang kompanya sang Lumina Homes nga isa sa mga real estate nga ginapanag-iyahan sang pamilya Villar nga matunog subong sa pagconvert sang mga palayan sa subdivision.

Gindeployan sang kapin 80 ka mga armado nga gwardiya ang palibot kag sulod sang duta sang mga Saul kag dako subong ang ila pagkahangawa sa ila kabuhi./PT

MANANABANG SANG PUMULUYO GINPASIDUNGGAN

SYUDAD SANG ILOILO – Ginpasidunggan sang National Union of People’s Lawyers – Panay sanday Atty. Gina Gomez kag Atty. Joey Pepin Marfil nga nagtaliwan sining damlag lang bilang mga mananabang sang pumuluyo.

Suno kay Atty. Rene Estocapio, presidente sang NUPL Panay, magapabilin sanday Atty. Gomez kag Atty. Marfil nga inspirasyon sa madamo nga mga mananabang kag human rights advocates sa isla.

Si Atty. Gomez aktibo sang una nga sa paghatag sang mga legal educational discussions para sa mga kababainhan upod ang grupo sang Gabriela antes nangin opisyal sang Integrated Bar of the Philippines sang tuig 2015. Ginsaysay man ni Atty. Estocapio ang ila nangin eksperyensya sang ila pag-updanay sa pagdepensa sang pila ka kaso sang mga mamumugon diri sa syudad sang Iloilo bilang pro bono ukon wala sang bayad lakip ang kaso sang mga Pambato Forwarder workers nga iligal nga gindismiss.

Samtang si Atty. Marfil naman ang miyembro sang Free Legal Assistance Group ukon FLAG sadtong panahon sang Martial Law kag nangin human rights lawyer halin sang dekada 80. Nangin dedikado nga abogado si Atty. Marfil sang mga political prisoners sa probinsya sang Antique, kag nagpadayon sya sa gihapon apesar nga siya ang may balatian na kag nangin abogado man ini ni NDFP Panay Spokesperson Concha Araneta sang tuig 2015.

Dugang ni Atty. Estocapio, magapabilin nga buhi nga inspirasyon ang nangin kabuhi nanday Atty. Gomez kag Atty. Marfil para padayon nila nga tabangan ang mga ginadaug-daug kag gusto pahipuson sang estado apesar nga sila mismo ang gina-atake man./PT

KAPULISAN MAGABATON SANG YEAR-END BONUS APANG HEALTHCARE WORKERS NAGADEMANDA SA GIHAPON SANG HAZARD PAY

SYUDAD SANG ILOILO – Samtang nagabaton na sang year-end bonuses kag cash gifts ang masobra 215,000  nga mga kapulisan kag empleyado sang Philippine National Police (PNP), nagademanda sa gihapon ang mga health care workers sang hazard pay kag special risk allowances (SRA), nga anum ka bulan na ang nagligad wala sa gihapon napanagtag.

Nobyembre pa lang pero nagpagwa na sang P7.98 bilyones nga pondo and PNP, paagi sa iya Finance Service, bilang year-end bonuses kag cash gifts sa mga kapulisan. Suno sa bag-o lang nagpungko nga PNP chief nga si Gen. Debold Sinas, and pondo ginapanagtag na nila sa indibidwal nga payroll accounts sang mga kapulisan.

Samtang nagaenjoy ang kapulisan sang ila bonuses, padayon sa guihapon ginaduso sang mga healthcare workers ang benepisyo para sa ila. Naghiwat sang hublag protesta ang mga grupo sang health care workers sa UP-PGH sa Manila bangud tubtob subong wala gihapon nahatag ang hazard pay para sa ila. Santo sa Administrative Order No. 26 sang Malacanang nga gin pagwa sadtong Marso 23 sang sini nga tuig, dapat magbaton sang (500) quinientos pesos kada adlaw bilang COVID-19 hazard pay ang isa ka health worker nga pisikal nga maga-report sa ulubrahan sa panahon sang quarantine. Ginademanda man sang grupo ang paghatag na sang SRA nga nakabutang naman sa isa ka administrative order sang Malacanang sadtong Abril.

Suno kay Karen Mae Faurillo, presidente sang All UP Workers Union-Manila, ang ini nga mga benepisyo isa kung tani sa mga pamaagi para makilala ang ila dako nga kontribusyon kag pagkabaganihan kung sa diin handa nila isakripisyo ang ila kabuhi para sa pagtapna sang COVID-19 sa pungsod.

Dugang pa niya, ang aton mga health workers nagabatyag na sang tama kakapoy bangud sining pandemya. Ang pagpa-delay sang pagpanagtag sang sini nga mga benepisyo magapadugang lamang sang ila kakapoy nga nabatyag.

Matandaan man nga sadtong Oktobre 27, lima ka opisyales sang Department of Health, lakip na si Undersecretary Roger Tong-An, ang ginpangsuspende sang Ombudsman bangud sa isyu sang delayed nga pagpanagtag sang benepisyo sa mga health workers./PT